Είναι εμφανές "με το μάτι", ότι μια κλήρωση στις τελευταίες θέσεις στη σειρά εμφάνισης λειτουργεί ευνοϊκά στο πλασάρισμα μιας συμμετοχής. Είναι όμως καταδικαστική μια κλήρωση σε "μονοψήφια" θέση στους ημιτελικούς; Ας κάνουμε μια ιστορική αναδρομή από το 2004 ως το 2011 που ενδεχομένως να μη μας επιτρέψει να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα, αλλά για να αποκτήσουμε μια καλύτερη, σε κάθε περίπτωση, εικόνα.
Το 2004 στην Κωνσταντινούπολη η EBU εισάγει για πρώτη φορά στην ιστορία τον ημιτελικό, διαδικασία στην οποία κλήθηκαν να συμμετέχουν όσες από τις χώρες που δεν άνηκαν στις BIG 4 (τότε...) είχαν καταταγεί εκτός των 10 πρώτων στη μεταξύ τους κατάταξη το 2003, αλλά και η νεοεισερχόμενη στο θεσμό Αλβανία. Συνολικά λοιπόν 24 χώρες έδωσαν τη μάχη τους για τη δεκάδα, ανάμεσα τους και ο Σάκης Ρουβάς που εμφανιζόμενος 10ος κατέλαβε την 3η θέση στον ημιτελικό - και μετέπειτα και στον τελικό. Από τις χώρες που αγωνίστηκαν στις θέσεις 1-9 μόνο η 8η Μάλτα κατάφερε να προκριθεί (πέρασε ως 8η) με το "On again, off again" τραγούδι που προφανώς άρεσε, αφού εμφανιζόμενο 6ο στον τελικό κατέλαβε την αξιοπρεπή 12η θέση. Όμως στα συγκεκριμένα αποτελέσματα η σειρά εμφάνισης μάλλον δεν επηρέασε αφού πέρασαν τα φαβορί, με 6 μάλιστα από τις χώρες που προκρίθηκαν να μπαίνουν στο ΤΟΡ 10 του τελικού.
Το 2005 ο ημιτελικός είχε 25 χώρες. Από τις θέσεις τις οποίες εξετάζουμε 3 χώρες πήραν εισιτήριο για τον τελικό, με τη Μολδαβία και το "Boonika bate toba" να προκρίνεται ως 2η, παρόλο που εμφανίστηκε 4η. Η Shiri Maymon για το Ισραήλ και οι Walter & Kazha για τη Λετονία, ήταν οι άλλες δύο, με τους Λετονούς να προκρίνονται οριακά, 4 βαθμούς μπροστά από την 11η Πολωνία, που είχε εμφανιστεί τελευταία. Και οι τρεις τους "έσκισαν" στον τελικό, καταλαμβάνοντας τις 6η, 4η και 5η θέση αντίστοιχα. Αυτή τη χρονιά 7 από τις 10 που προκρίθηκαν βρέθηκαν στο TOP 10.
Στον ημιτελικό της Αθήνας, μόλις 2 από τις χώρες που βγήκαν νωρίς νωρίς κατάφεραν να προκριθούν. Η πρωτοεμφανιζόμενη Αρμενία που εμφανίστηκε 1η και η Ιρλανδία που εμφανίστηκε 8η. Και οι δυο είχαν την τύχη να κληρωθούν στις πιο τελευταίες θέσεις του τελικού και οι δυο βρέθηκαν στο TOP 10. Θύμα της θέσης της; Θύμα συγκυριών; Κανείς δεν μπορεί να πει με ασφάλεια, η Kate Ryan, που παρόλο που ήταν εκ των φαβορί της χρονιάς ολόκληρης, εμφανίστηκε 7η και αρκέστηκε στη 12η θέση του ημιτελικού. Όμως και αυτή τη χρονιά τα αποτελέσματα δεν απείχαν πολύ από τις προβλέψεις, με εξαίρεση τη Λιθουανία και το "We are the winners" που έφτασε στην 6η θέση του τελικού.
Ένα χρόνο αργότερα, στον ημιτελικό του Ελσίνκι δε συμμετείχαν ούτε μία, ούτε δύο, ούτε καν 25 χώρες...αλλά 28! Με το 35% των συμμετοχών να προκρίνεται, όλα ήταν ανοιχτά. Το μεγάλο φαβορί του διαγωνισμού, η Κύπρος με την Ευριδίκη και τον Δημήτρη Κοργιαλά είχε κληρωθεί στην 3η θέση, ενώ η πολυσυζητημένη Ελβετία με τον DJ Bobo στην 8η. Και οι δυο όμως βρέθηκαν εκτός τελικού με τις 15η και 20η θέση που κατέλαβαν. Παρόλ' αυτά οι 4 από τις 10 που προκρίθηκαν είχαν αγωνιστεί στις θέσεις 1-9.
Το 2008 και μετά τον ημιτελικό-μαραθώνιο που είχαμε την προηγούμενη χρονιά, η EBU εισάγει και δεύτερο ημιτελικό, αφήνοντας στον τελικό μόνο τους BIG 4 και τη διοργανώτρια. Οι 9 από τις 10 χώρες επιλέγονταν από το televoting και η μία από τις επιτροπές. Η Ελλάδα επιστρέφει στη διαδικασία με την Καλομοίρα να εμφανίζεται στον πρώτο ημιτελικό από τη 19η και τελευταία θέση και να κατακτά την πρωτιά. Από τις θέσεις 9,2 και 7 Νορβηγία, Ισραήλ και Αζερμπαϊτζάν προκρίθηκαν ως 4η,5ο και 6ο αντίστοιχα. Στο δεύτερο ημιτελικό η Ani Lorak μπορεί να εμφανίστηκε 4η, αλλά τον κέρδισε "για πλάκα". Μαζί τις άλλες 4 χώρες που εμφανίστηκαν στις πρώτες 9 θέσεις πήραν εισιτήριο, έστω και καταλαμβάνοντας τις 4 τελευταίες θέσεις. Η μία μάλιστα εξ αυτών, η Σουηδία με το Hero, ήταν κανονικά 12η, αλλά πέρασε ως η αγαπημένη των επιτροπών που έκοψαν τη χαρά από το ΦΥΡΟΜ.
Ίδιο κόνσεπτ και το 2009, με νορμάλ αποτελέσματα και 3 από τις 5 πρώτες χώρες του πρώτου ημιτελικού να προέρχονται από τις θέσεις 1-9. Η 9η Hadise για την Τουρκία, που πέρασε ως 2η, η 5η Malena Ernman για τη Σουηδία βγήκε 4η και το Nor Par της Αρμενίας που με σειρά εμφάνισης 6, κατέλαβε την 5η θέση. Την ίδια σειρά εμφάνισης με την Αρμενία είχε ο νικητής του άλλου ημιτελικού, αλλά και της χρονιάς Alexander Rybak. Ως 8ος πέρασε ο Niels από τη Δανία που είχε εμφανιστεί 9ος, ενώ οι επιτροπές πέρασαν ως 10η την Κροατία που είχε ανοίξει το διαγωνισμό, παίρνοντας τη μπουκιά απ' το στόμα της Σερβίας που είχε εμφανιστεί 4η. Χωρίς όμως ιδιαίτερες εκπλήξεις και αυτή η διοργάνωση.
Το 2010 κάθε ημιτελικός είχε 17 χώρες. Το πρώτο βράδυ 4 από τις χώρες που αγωνίστηκαν στο πρώτο μισό του προκρίθηκαν, ενώ το δεύτερο 5. Μόνο σημείο που ενδεχομένως η σειρά εμφάνισης να επηρέασε είναι στις θέσεις 10 και 11, τις οποίες πήραν η 14η στην εμφάνιση Κύπρος και η 6η στην εμφάνιση Σουηδία με 5 βαθμούς διαφορά. Και πάλι κανείς δεν μπορεί να πει με ασφάλεια ότι αυτή η διαφορά είναι αποτέλεσμα της κλήρωσης, αλλά είναι από τις περιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν πάρει άλλη τροπή τα πράγματα, δεδομένου και του κοινού είδους του τραγουδιού.
Πέρσι, τα γραφεία στοιχημάτων ήθελαν Νορβηγία και Τουρκία όχι απλά να περνούν άνετα στον τελικό, αλλά να έχουν τύχη για κάτι αξιόλογο στον μεγάλο τελικό. Αντ' αυτού η 2η σε σειρά Νορβηγία και η 5η Τουρκία, αρκέστηκαν στις 17η και 13η θέση αντίστοιχα ακολουθώντας εκ διαμέτρου αντίθετες πορείες από την Ελλάδα κατά κύριο λόγο, που με το "Watch my dance" ήταν η μεγάλη νικήτρια της βραδιάς και η οποία είχε εμφανιστεί τελευταία, αλλά και την "έκπληξη" Ελβετία που είχε εμφανιστεί μόλις 8η. Συνολικά πάντως οι 4 εκ των 10 διακριθέντων ήταν από τις θέσεις 1-9. Νικητής του δεύτερου ημιτελικού ήταν ο 8ος Eric Saade, ενώ μαζί του από το πρώτο μισό του ημιτελικού πέρασαν και οι εμφανισθέντες στις θέσεις 1,2,6 και 7 σε μια βραδιά που τα αποτελέσματα ήταν λίγο πολύ αναμενόμενα.
Συμπερασματικά, παρά τις κατά καιρούς εκπλήξεις που έχουμε δει στα αποτελέσματα των ημιτελικών η σειρά εμφάνισης δεν φαίνεται να έχει αποτελέσει τον σημαντικότερο παράγοντα, αν όχι στην κατάταξη, σίγουρα στα εισιτήρια για τον τελικό. Και κλείνουμε με δύο στατιστικά που αφορούν περισσότερο μάλλον τους προληπτικούς, όσον αφορά την 3η θέση στην οποία κληρώθηκε η Ελευθερία Ελευθερίου: Το πρώτο λέει ότι στους 12 ημιτελικούς που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα η θέση νούμερο 3 έχει βγάλει τρεις φορές τον τελευταίο της βραδιάς, περισσότερες από κάθε άλλη θέση. Παράλληλα τις εννιά από τις δώδεκα φορές ο τελευταίος είχε εμφανιστεί από 1ος μέχρι 5ος. Το δεύτερο λέει ότι αν η Ελευθερία προκριθεί, θα είναι η τρίτη φορά που θα προκριθεί τραγούδι με αυτή τη σειρά εμφάνισης μετά το "Deli" της Τουρκίας το 2008 (προκρίθηκε ως 7ο) και το "Milim" του Ισραήλ το 2010 (προκρίθηκε ως 8ο).
Κείμενο: Κώστας Κουρουνιώτης
